Log in | Jump |

COSMOGLOTTA Biblioteca

Preservation del Publicationes Occidental.
This thing was constructed on February 10, 2007, and it was categorized as A. Matejka, Historie, IALA, Lingues, Personalitás.
You can follow comments through the RSS 2.0 feed. Both comments and trackbacks are closed.

LI VERITA PRI ILa . . . . . [continuat]

Ma quo di nos que IALA, in li nómine del sam scientie quel hodie servi a justificar ILa, ne vell har esset tre capabil proposir quam solution definitiv mem li variante schematic?

Esque, si to vell har esset li casu, Ric Berger anc vell har invocat li grand competentie lingual de IALA quam pruva irrefutabil del scientic inataccabilitá de su verdicte? “Extravagantie!” vu va dir. Nequande IALA vell har seriosimen pensat presentar li variante schematic quam producte de su scientic explorationes! Vermen? Yo ne es tam cert pri to. Nequí ignora que Sra. Morris, li spiritus rector e subtentor financiari de IALA esset personalmen in favore del variante schematic. Esque su influentie ne vell har posset esser sat fort por imposir su propri conceptiones? Possibil, on va dir, ma li factes pruva que to in veritá ne esset li casu, altrimen Dr. Gode ne vell har posset triumfar.

Nu, vice perdir nos in van speculationes, noi va responder per publicar un document autentic quel plu ne posse lassar li minim dúbite pri li real historie del genese de ILa. It es un lettre quel Dr. Gode misset me li 8 february 1957 e in quel yo ha omisset solmen quelc frases havent un caractere personal o queles have null relation con li objecte in discussion. Ti lettre have li avantage supplementari que it contene anc un judicament pri li etica jurnalistic quel reye in Cosmoglotta e quel li letores es invitat comparar con li malevolent afirmationes de Ric Berger.

Vi ti document (in original GERMAN con traduction in ILe [Occidental] juxtaposit):


GERMAN: “Meine Arbeiten sind hie und da in saublöder Weise angegriffen worden. Auf dergleichen zu antworten, wäre unverantwortliche Zeitverschwendung gewesen. Meine Arbeiten sind in Cosmoglotta in eminent fairer Weise besprochen worden. Auf dergleichen öffentlich zu antworten, wäre gleichfalls unverantwortliche Zeitverschwendung gewesen. Schlimmstenfalls wäre dabei aus der Analyse nebensächlicher Details eine von niemandem beabsichtigte Polemik entstanden. Bestenfals hätte der Prozeß zu einer Formulierung gewisser grundsätzllicher Standpunktsverschiedenheiten führen können, die jedoch gar nicht formuliert zu werden brauchen, da sie ohnehin klar sind.

OCCIDENTAL: “Ci e ta mi labores ha esset ataccat in idiotic maniere. Responder a tal ataccas vel har esset un impardonabil dissipation de témpor. Mi labores ha esset recenset in Cosmoglotta in maniere eminentmen fair. Ma responder publicmen a tal recensiones anc vell har esset un impardonabil dissipation de témpor. In li casu maxim desfavorabil li analise de detallies de accessori importantie vell har dat loc a un polemica quel nequí intentet descatenar. In li casu maxim favorabil li processe vell har contribuet al formulation del cert fundamental divergenties de punctus de vise queles in realitá totmen ne besona esser formulat, pro que ili es clar in se self.

GERMAN: Was nun meine persönliche Fühlungnahme mit den Rezensenten anbelangt, so kann mir niemand guten Gewissens vorwerfen, ich hätte mich nicht mit mehr als landläufiger Energie darum bemüht. Ganz allgemein gesprochen, habe ich keine Individualkorrespondenz mit Occidentalisten vernachlässigt.

OCCIDENTAL: Concernent mi contactes personal con li recensentes, nequí va, in tot sinceritá, posser reprochar me ne har cuidat les con minu quam customari energie. In modo general, yo ha negliget null corespondentie con occidentalistes.

———–

GERMAN: Nicht traurig, nur sachlich falsch ist Ihre Feststellung, ich sei erst nach der Entesperantisierung der IALA auf der Bildfläche erschienen Meine Beziehungen zur IALA reichen bis ins Jahr 1933 zurück, und ich glaube nicht fehlzugehen, wenn ich annehme, daß noch Martinet’s Demission mitbestimmt wurde durch seine Furcht vor einem durch unseren inneren Esperantismas verursachten Fiasko. Leider kann ich Ihnen auch nicht zugeben, daß einzelne Occidentalisten oder die Occidentalbewegung als Ganzes irgendwelchen Einfluß auf die endgültige Wendung der IALA gehabt hätten. Die Lage war ganz einfach diese:

OCCIDENTAL: Ne atristant, ma solmen objectivemen fals es vor constatation que yo ha aparit sur li scene solmen pos li “desesperantisation” de IALA. Mi relationes con IALA retrodata til li annu 1933 e yo ne crede errar, suposiente que mem li demission de Martinet hat esset, in parte, determinat per su timore que nor intern esperantisme mey posser provocar un fiasco. Regretabilmen yo anc ne posse conceder que cert representantes occidentalistic o li movement occidentalistic quam tal, ha exercit alquel influentie decisiv sur li volte-facie definitiv de IALA. Li situation simplicmen presentat se quam seque:

GERMAN: Nach jahrelanger Arbeit mit Stillman un später Martinet war ich zu dem Schluß gekommen, daß meine Ansichten nicht durchdringen können. Ich nahm eine Professur an der Vanderbilt-University an und ließ mich bei Mrs. Morris melden, um ihr meinen Entschluß vorzutragen. Sie begrüßte mich mit der Nachricht, Martinet habe demissioniert, und jetzt werde ich vorläufig seine Stellung übernehmen müssen. Ich erklärte ihr den Grund meines Kommens und ließ mich dazu bewegen, mir die Sache noch einmal durch den Kopf gehen zu lassen. Im Laufe der folgenden Tage wurde mir dann klar, daß dies meine große Chance sei. Es war eine Zeit, da alle Sprachkundler hier zu Lande inm Staatsdienst waren und ein Ersatz für mich also schwer zu finden gewesen wäre. Ich teilte Mrs. Morris also mit, ich sei bereit, die Arbeiten der IALA weiterzuführen, aber nur auf Grund einer Reihe fester Bedingungen. Diese wurden angenommen. Die wichtigste war: Innerhalb von zwei Wochen wird ein fester Arbeitsplan ausgearbeitet, und dieser darf von niemandem - auch nicht von Mrs. Morris - gestört werden. Ich benutzte die zwei Wochen, den Plan meines * Wörterbuchs und meiner* Grammatik gegen tausend Angriffe zu verteidigen. Da keine anderen Pläne vorlagen, erreichte ich mein Ziel. Die Durchführung des Planes war nicht leicht. Immer wieder kamen schematisierende Kompromißvorschläge. Die Details dieser Geschichte gehen auf keine Kuhhaut.

OCCIDENTAL: Pos har colaborat durant mult annus con Stillman e plu tard con Martinet, yo hat arivat al conclusion que yo ne vell haver alquel chance far triumfar mi conceptiones. Yo acceptat un professoratu in li Universitá Vanderbilt e petit audientie che Sra. Morris por informar la pri mi decision. Immediatmen ella informat me que Martinet hat demissionat e que yo nu vell dever provisorimen transprender su functiones. Yo tande explicat la li motives de mi presentation che ella e promisset reflecter pri su proposition ante prender un decision definitiv. Durant li dies sequent it devenit clar por me que ci presentat se por me li grand chance. In li témpor omni linguistes american esset mobilisat in li servicie del state e it vell dunc har esset tre desfacil trovar un apt vicario por me. Yo dunc informat Sra. Morris que yo esset pret reprender li direction del labores de IALA, ma to solmen sur li base de cert conditiones. Tis-ci esset acceptat. Li maxim important de ti conditiones esset li sequent: In li curse de du semanes va esser etablisset un plan de labor definitiv e nequí - ne mem Sra. Morris self - va haver li jure far changear it. Yo profitat ti du semanes por defender li plan de mi* lexico e de mi* grammatica contra mill ataccas. Ma pro que ne existet altri planes, yo finalmen atinget mi scope. It ne esset facil executer ti plan, nam continualmen on presentat me propositiones de compromisse schematisant. Li spacie manca por mem solmen curtmen resumar li detallies de ti historie.

GERMAN: Die Erinnerung an Mrs. Morris gehört zu den tiefsten Erlebnissen meiner Karriere. Ich habe diese Frau bewundert und verehrt. Aber ich darf mir nicht einbilden, daß ich mit meinen Ansichten gegen ihren Willen hätte durchdringen können, wenn mir nicht die tragische Tatsache ihres Leidens und ihres Todes zu Hilfe gekommen wäre.

OCCIDENTAL: Li memorantie a Sra. Morris resta un del evenimentes de mi carriere maxim profundmen radicat in mi anim. Yo ha admirat e venerat ti fémina. Ma yo vell esser presumptuosi si yo vell imaginar me que yo vell har successat obtruder la mi conceptiones contra su vole, si yo ne vell har esset auxiliat in to per li tragic facte de su maladie e de su morte.

Yo ne vide in li conduida de Dr Gode alquó desrespectabil ni mem blamabil. In contrari, li apert aconossentie del real factes honora le in mi ocules. Pro to yo anc abstene me de omni comentarie. Chascun letor (pos har cuidosimen comparat li exposition del factes publicat in supra con li fantasial presentation de ili per Ric Berger) va esser liber tirar ex ili su propri conclusiones.

It vell forsan har esset plu logic publicar li lettre de Dr. Gode immediatmen pos su recive e yo vell efectivmen har posset far to, ne solmen con li autorisation, ma mem secun li express petida de su autor. Yo renunciat a it, pro que yo ne volet exposir me al reproche har actet pro li simplic plesura startar un totalmen ínnecessi polemica. Hodie ti obstacul plu ne existe e li lettre de Dr. Gode plu ne representa altricos quam un document historic pri li genese de ILa. It va, yo espera, preservar cert historiografes ILa-istic del tentation, repetir afirmationes queles, in li lúmine del factes exposit in supra, plu ne va haver alquel altri efecte quam far nascer un larg subrise sur li labies del letores.

A.Matejka
1970

* Substrecat de Dr. Gode self.

Share This Post
This thing was constructed by .


You can follow comments through the RSS 2.0 feed. Both comments and trackbacks are closed.

Comments are currently closed