Senior X - Qui Es?

UN MEMORABIL ANNIVERSARIE . . . .

“Yo ne save esque vu save que nor amico X va festar li 20 februar su 70-im anniversarie.”

To esset li textu de un post-carte quel un de nor coidealistes german misset ante quelc semanes al redactor de Cosmoglotta.

“A bon entendeur salut” dit li redactor a se self, e ne sin bon motive, nam sin ti salutari avertiment li letores de Cosmoglotta vell probabilmen har mancat un del evenimentes maxim historic de nor movement.

Ma qui es ti X? Nequó vell esser plu facil quam mentionar su nómine, ma to es vé, ne tam simplic quam on vell creder. Il ha, desde su nascentie, esset li victime de un del maxim grav laladies, a saver un íncurabil e totalmen anacronistic modestie. Il abhorre omni public manifestationes circum su nómine e yo fortmen suspecte le atribuer tam poc importantie a su anniversaries que mem un tam significativ quam li 70-im (vide Bible: psalme 90, 10) vell har passat totalmen ínobservat de il, si su marita e su filios ne vell, providentialmen, har refriscat su memorie. Qualmen, in tal conditiones, li compatibil redactor de Cosmoglotta va posser conciliar su deves quam fidel interpretator del sentimentes de su letores con li tam ínradicat indiferentie quel nor amico X manifesta por omni public honores?

Pos profund reflection il crede har trovat un surtida ex ti dilemma. Il va continuar tacer li nómine de su amico X, ma traciar de il un portret tam eloquent que mem li maxim obtus letor va esser impardonabil ne posser identificar le ínfallibilmen mem sin li auxilie del portrete quel orna ti articul.

On posse, sin riscar cometter alcun erra, divider li homanité in du distint classes de homes:
1. Tis qui prende. Ili vive unicmen por satisfar lor propri material besones o por aquisiter richesse, potentie, fama (maxim sovente sinonim de vanglorie), sin dar nequó in exchange.
2. Tis qui da. Ili es li real benefatores del homanité, contribuente activmen al progresse de su alt valores etic e cultural.

Quam interlinguist nor amico X apartene automaticmen al duesim categorie. Nam esser interlinguist significa dar li prioritá al valores spiritual e esser capabil consentir sacrificies por li realisation de un idé de quel solmen lor descendentes va possibilmen esser li real profitores. Ma a ti qualitá nor amico X allia ancor un altri, mult plu preciosi: li perseverantie in su eforties. Oh certmen, hay ancor altri interlinguistes a queles noi posse atestar ti qualitá. Ma quo distinte nor amico de ili es que su activitá extende se sur plu quam un demi-secul e que adplu it consiste essentialmen in obscur, tempivor e penosi labor pri quel tis qui profita de it probabilmen ne have li minim idé.

Por cambiar opinion, it va suficer les ear visitar nor amico X in su hem, situat in un del numerosi suburbes de Lausanne e lassar se monstrar e explicar per il in quo consiste li administration de un revúe tam modest quam Cosmoglotta e li labor investit in un activitá editorial interlinguistic de quel li fructes plena integralmen li spacie de un vast locale. Ili va esser plenmen edificat.

Esque it es necessi adjunter que nor amico ha, durant mult annus, anc esset redactor de Cosmoglotta, in prim tot sol, poy juntmen con Ric Berger e finalmen in colaboration con li hodial redactor?

Li redactor de Cosmoglotta benveni li ocasion quel permisse le rendir un sinceri hommage a tis de lor colaboratores queles, quam nor amico X, ne solmen accepta prender sur se, sin alquel remuneration, un labor penosi quel ne posse aportar les alcun public honores, ma queles in contrari paya lor devotion a nor movement per grand sacrificies material. Tal exemples es tam rar que li redactor de Cosmoglotta considera quam un privilegie har posset colaborar durant tant mult annus con un coidealist qui allia tam grand ardore e fidelitá a nor comun ideale con un gentilesse personal e un serviabilitá sam rarmen trovabil.

Yo, li redactor, save tre bon que li ínnascet modestie de nor amico va possibilmen rebellar contra ti public manifestation de mi sentimentes e que il, in li funde de su cordie, ne va mersiar me pro har tirat le ex li obscuritá in plen lúmine. Ma yo anc save quo yo debi a mi letores e mi scrupules es apaceat per li quasi certitá que yo ne fa altricos quam dir altmen quo omni nor adherentes pensa “in petto”.

Li sentimentes cardinal queles anima nos in ocasion de ti memorabil eveniment es ti de un sinceri gratitá por li immens servicies queles nor amico X ha rendit e continua rendir a nor movement, e un profund respecte por su grand qualitás homan e spiritual. Mey li Providentie conceder le ancor mult annus de sanitá e felicitá e reservar le omni joyas a queles il have li jure pretender quam compensation por omnicos quo il ha dat nos quam interlinguist, quam administrator de Cosmoglotta, e quam hom qui ha realisat li miracul far se li amico de omni tis qui conosse le.

A.Matejka
1970