International Memorandum No. 13

INTERNATIONAL MEMORANDUM
REVUETTE DE BRITISH INTERLINGUE ASSOCIATION

No. 13 Oct.-Dec. 1952

=============================================================

LI MIGRATION DE PAROLES

Paroles ama vagar tra li munde. Por exemple li parol “chocolate” es trovat in mult litt e grand lingues de Europa, Asia e Africa.

Li anglesi paroles sportiv ha viageat ad in li distant angules del munde.

Quelcvez ti originalmen national paroles bentost es totmen assimilat secun ortografie e pronunciation; quelcvez támen ili remane sempre quam forenos. Hay in li lingues mundan un tendentie ad assimilation, precipue si ti paroles es besonat por omnidial usation.

Li francesi parol “bureau” es usat in german o sved con li sam pronunciation ma con un espelation fonetic — G. Büro, Sv. byrå. In li romanic lingues it have li forme “buro“, o isolat o in derivatives. Solmen in anglesi, nederlandesi e dan it conserva li francesi forme.

Li anglesi “committee” es trovat in presc omni europan lingues ma nequande in li anglesi forme — Fr., H., Port., Du., comité; Dan., N., komité; It., comitato; Rum., Pol., comitet.

It es clarmen un tot natural linguistic practica assimilar extran paroles e pro to Interlingue [Occidental] have li formes “buró“, “comité” — queles es pur hispan.

Interlingue [Occidental] anc assimila li francesi paroles “partú“, “manto” e altres, e solmen ti paroles VASTMEN CONOSSET, quel ne ha assimilat se in li national lingues ancor conserva lor forme original.

De Wahl ha emfasat que li auxiliare deve haver un unitari stil. Pro to it es quelcvez consiliabil assimilar extran paroles, certmen si ili es assimilat in presc omni lingues. It es támen un trate frappant de Interlingue [Occidental] que, pro su natural e plenmen adequat ortografie, it posse facilmen incorporar occidental e oriental paroles sovente sin changear un líttere. In altri projectes ili es deformat til ínreconossibilitá; in Interlingue [Occidental] ili es indifectet e quasi tot naturalisat.

It es dunc tre astonant observar que IALA refusa far to quo li majorité de lingues ja ha fat, que IALA usa li formes “bureau“, “committee“. Inassimilat paroles existe in un grand quantité in ti lingue, forsan pro que li ductores parla anglesi, un lingue quel ne have un fort fonetic tradition.

Li spíritu de IALA es antiquat. It ne posse clarmen regardar li lingues ho-temporan, ma sospira al original formes mort o demi-mort durant centenies. It ne possede li unitari stil o li fluentie de Interlingue [Occidental] ma aspecte quam un gallinell ancor restrictet per li dur covritura del ove, sin li capailitá extender li ales e volar ad in li aere.

Wilfrid E. Reeve

LI CIVILISATION DE CRETA

Ante 6000 annus floreat un grand civilisation in li bell insul Creta, cuchant in li blu undes del Mediterrané, ma su cúlmine esset 2500 annus ante Cristo in un periode de pace e arte tam gloriosi quam alcun altri in li munde.

Li cretanes constructet li cité de Knossus de quel li glorie esset su palace, demolit du vez per tremore de terra, reconstructet, ma finalmen brulat 1400 annus ante Cristo. Ili possedet un tre alt cultura e lor potteríe, aurin sigilles e nobli edificies ancor fa nos mirar.

In lor frescos ili pictet paisages u perdrices, fasanes e cates vaga inter multicolori roccas. Inter luxuriant foliage e delicat flores on vide blu simies e gaymen pictet avies, durant que delfines lude in li mare.

Lor architectura monstra li magnific conceptiones de ti tost popul con porticos, cortes pavat e petrin scalieres. Ili havet habil sculpteros, ma lor grand ovres es presc omnes perdit. Ancor resta mult litt statuettes precipue de un religiosi caractere. Lor sigilles es sovente tre bell con gracil danseras, adoratores coram li deos, e besties del agres e forestes.

Nequi posse comprender lor lingue nam lor scritura es índechiffrat. Li tost scritura es pictografic, ma plu tard on trova lineari scritura de pluri species. On ha decovrit circa du mill litt pezzes argilin, quel sembla esser inventaries. Ili possedet un simplic decimal notation. Ma li pensas de ti popul es cludet a nos; noi ne save esque ili trovat li vive bon o mal; noi ne conosse ni lor sagiesse ni lor esprite. Li barrieras de lingue e scritura impedi nos. Lor poetes es mut; ma quande noi vide omnicos quo ili fat, li bellitá de lor ovres e lor amore a homes e besties expresset in lor arte, noi save que ili devet haver passiones e pensas simil al nostris.

John Huntley

Valore es augmentat plu sovente per raritá quam per usation. Quo esset negliget quande it esset general, ascende in estimation quande li quantité diminue se. Noi rarmen aconosse li ver valore de to quo noi have til que noi decovri que noi ne plu posse haver it.

Samuel Johnson, 1709 - 1884

Témpores de grand calamitá e confusion ha sempre productet li homes del max grand mentes. Li max pur metalle es productet del forne li max calid, e li max brilliant fúlmine es observat in li max obscur storm.

Caleb Cotton, 1780 - 1832

Libre es li ver agres elisian u conversa li spíritus del mortos, e ad in ti agres un vivente audacia intrar sin timore. Quel corte reyal posse fanfaronar pri tal companes, quel scole de filosofie pri tal sagiesse?

Sedente in mi biblioteca in li nocte e observante li visages de mi libres yo es ocasionalmen visitat de un strangi sentiment de lu supernatural. Ili ne es colectiones de págines printat; ili es fantomas. Yo prende un e it parla me de homes e coses ne nu conosset in li terra. Yo di que yo es solitari ma quelc vez yo crede que yo misaplica li término; nam null hom vide plu mult companes quam yo. Yo viagea con cohortes circum me plu potent quam tis de Timhenk o Genghis Khan in lor furiosi expeditiones. Yo es li monarch in li biblioteca; ma it es li mortos, ne li viventes qui es present a mi receptiones.

Alexander Smith, 1830 - 1867

REGULARITY AND IRREGULARITY

IL [Occ]

con-duct-er
con-duct-or
de-duct-er
in-duct-er

ESP

konduk-i
konduktor-o
dedukt-i
indukt-i

IL [Occ]

form-ar
form-at-e
form-at-ion

ESP

form-i
format-o
formaci-o

IL [Occ]

redact-er
redact-or
redact-ion

ESP

redakt-i
redaktor-o
redakci-o

IL [Occ]

aud-ir
aud-it-oria
aud-ient-ie

ESP

aud-i
auditori-o
audienc-o

CRONICA

PUBLICATION FUND: This has now reached a total of £11.10.0. Contributions will be welcomed to help us to produce needed manuals and dictionaries. A short printed booklet called “Interlingue for Beginners” is now in preparation and will be on sale soon.

COSMOGLOTTA: The issue of July-August contains a very interesting account of the experiences of the President of the Interlingue-Union, L.M. de Guesnet, as an interlinguist for 45 years. There is news of the IL movement throughout the world and other varied articles all written in IL. The six issues for 1952 can be obtained through the B.O.A. for 8/4

JOURNALS RECEIVED: ‘Parley’ No. 3 — independent interlinguistic forum. ‘Sueda Mondolinguala Revue’, July 1952 — well-printed Ido journal.

THE BRITISH INTERLINGUE ASSOCIATION